Hava Yolu Tıkanıklığına Acil Yaklaşım

0
1917

Havayolunun, solunum için gerekli havanın akciğerlere alveollerine geçişini engelleyecek şekilde tıkanmasına hava yolu tıkanıklığı denir. Gelişen bu obstrüksiyon akut (yabancı cisim, kanama ) veya kronik ( malignite, enfeksiyonlar) olabilir. Genellikle akut gelişen havayolu tıkanıkları yabancı cisme bağlı gelişir ve en yaygın görülen hayatı tehdit eden acil durumlar arasında yer alır.

blank

Genellikle obstrüksiyon üst hava yolu obstrüksiyonlarında gelişir ve kısmi veya tam olabilir. Havayolu ne kadar proksimal ise semptomlar o kadar şiddetli, hızlı ve belirgin olur. Hayatı tehdit eden  bu durumlar acil müdahale gerektirir veya ölümcül olabilir. Bunun nedeni, akut obstrüksiyonun birkaç dakika içinde ölümcül olabilen ventilasyon yeteneğinde azalmaya neden olmasıdır. Bu yüzden aniden nefes alamadığını veya boğulduğunu belirten bir kişide, yabancı cisme bağlı havayolu tıkanıklığı akla gelmelidir. Bu yazıda akut obstrüksiyona neden olan yabancı cisim yutmaları konu alınmıştır.

blank

blank

Çocuklarda hava yolu anatomisi erişkinlerdeki anatomiden farklıdır. Pediatrik hava yolunun en dar kısmı krikoid iken, yetişkinlerde en dar kısmı glottistir. Bu nedenle parçacıklar, çocuklarda ses tellerini (glottis) geçecek kadar aspire edilecek kadar büyük olabilir ve potansiyel olarak yıkıcı bir etki yaratacak şekilde krikoid bölgesindeki subglotiste yerleşir.

blank

blank

Yabancı cisimlerin aspirasyonu düşünüldüğünde, çocukların sağ ana bronşa aspirasyon için hafif bir üstünlüğü vardır, ancak bu eğilim, yetişkinlerde trakeanın yönüne paralel olarak sağ ana kökün daha dikey yönlenmesi nedeniyle yaşla birlikte artar.

blank

blank

Yabancı bir cismin larenks veya proksimal trakeaya aspirasyonu üzerine, her zaman solunum yetmezliği veya distal hava yollarını tıkayarak nefes darlığı, hırıltı veya öksürük gibi subakut semptomlara neden olma potansiyeli vardır. Ağza yerleştirilebilen herhangi bir nesne potansiyel olarak aspire edilebilir. Bu nedenle ağızları ile çevreyi keşfeden ve çevreleriyle etkileşime giren bebekler ve küçük çocuklar özellikle endişe vericidir. bu yüzden gözetimsiz çocuklar için ebeveynler çocukların hangi nesnelerle oynadığı veya erişebileceği konusunda çok dikkatli olmalıdır. Benzer şekilde, bebeklerin ve küçük çocukların yutma koordinasyonu tam olarak gelişmemiştir ve yemek yerken yiyecekleri soluma veya aspire etme eğilimi vardır.

blank

Yer fıstığı, batıda en sık tüketilen nesnedir ve sosisli sandviçler en fazla ölüme neden olan yiyeceklerdir. Pürüzsüz, yuvarlak şekle sahip yiyecekler veya diğer nesneler aspirasyon için en yüksek risktir (fındık, fasulye, üzüm, sosisli sandviç/sosis, meyveler, salatalık vb.). Birincil önleme stratejisi, bu tür yiyecekleri şekillerini değiştirecek şekilde(ezme vb.) hazırlamaktır. Bu şekil daha köşeli ve çiğnemesi ve yutması daha kolay bir şeye dönüşür hale getirmektir. (örneğin üzümleri dörde bölme veya ezme). Yetişkinlerde ise risk şunları kapsar;

  • Büyük lokmalar yutmak
  • Alkol seviyesi yüksekken yemek yemek
  • Alt ve üst takma dişler
  • Gülerken ve konuşurken ağızda yiyecek olması
  • Bilye, bozuk para, düğme, küçük oyuncaklar vb. cisimler
  • Bilinci kapalı hastalarda kasların gevşemesi ile dilin geriye kaçması

blank

Glottik veya trakeal hava yolunun tamamen tıkanması, hızlı bir şekilde tedavi edilmezse  ani boğulma, solunum sıkıntısı, siyanoz ve ölüme yol açar. Ana bronşun veya ara bronşun tamamen tıkanması, zamanla distal enfeksiyona yol açabilir, ancak ana bronş tıkanıklığı durumunda şaşırtıcı bir şekilde asemptomatik olabilir. Kısmi tıkanıklık, ilgili hava yolu yapısına bağlı olarak değişen derecelerde dispne, hırıltılı solunum, öksürük veya diğer semptomlarla birlikte lokal doku iltihabına yol açabilir. Genel bir kural olarak, hava yolu ne kadar proksimal ise semptomlar o kadar şiddetli, hızlı ve belirgin olur. Yiyecekler, organik olduklarından ve şişerek devam eden daha ciddi tıkanıklığa yol açabileceklerinden, metal veya plastik nesnelerden daha fazla yangısal etkiye yol açabilir.

blank

Çocuklar ve yaşlılar risk altındadır. Yabancı cisim aspirasyonu, okul öncesi ve küçük yaştaki çocuklarda önde gelen dördüncü ölüm nedenidir. Hava yolu tıkanıklığı yaralanmalarından ölen çocukların çoğu genellikle dört yaşından küçüktür. Yetişkinlerde çocuklara göre daha az görülür. Yetişkinlerde havayolu tıkanıklığının en sık nedeni yabancı cisimlerdir ve genellikle kişi yemek yerken veya içerken ortaya çıkar.

blank

Çocukluklar ve yaşlı yetişkinler risk altındadır.

  • Bilinç düzeyindeki azalma
  • İlaç ve/veya alkol kullanımı
  • Yutma ve öksürük reflekslerini etkileyen nörolojik bozukluklar (örneğin; felç, Parkinson hastalığı, bunama)
  • Solunum sistemini etkileyen hastalıklar
  • Kötü diş sağlığı

blank

Yabancı cisme bağlı hava yolu tıkanıklığını tanımak başarılı taburculuk için anahtardır. Diğer acil durumlardan ayrımını yapmak çok önemlidir. (MI, nöbet, bayılma..)

Hava yolu tıkanıklığı tanısı koymak, baş ve boynun kapsamlı bir muayenesini gerektirir ancak yabancı cisim yutulması, travma veya anafilaksi gibi akut obstrüksiyonu olan hastalar, genellikle hızlı tanı ve müdahale gerektirdiğinden, sağlık hizmeti sağlayıcısı için akut bir zorluk oluşturur. Sıklıkla tıkanıklığa bağlı olarak, hastalar  öykü veremezler ve ilgili öyküyü aile bireylerinden veya görgü tanıklarından alınır. Hastaya hızlı bir şekilde ”Boğuluyor musun?” diye sorulur; eğer hasta konuşmaksızın başını sallayarak evet işareti yapıyorsa, bu ciddi hava yolu tıkanıklığının kanıtıdır. Bu öykü ile tanı konulur ve çok hızlı müdahaleye geçilir.

blank

Hava yolu tıkanıklığı karşımıza iki şekilde çıkabilir:

Kısmi tıkanma: Yutulan veya hava yoluna kaçan yabancı cismin, hava geçişinde azalmaya neden olması sonucu ortaya çıkan tabloya verilen isimdir. Kısmi tıkanmada az da olsa bir miktar hava geçişi vardır. Ancak kısmi tıkanıklık tam tıkanıklığa ilerleyebilir.

Tam tıkanma: Yutulan veya hava yoluna kaçırılan yabancı cismin hava geçişini tamamen engellemesi sonucu ortaya çıkan tablodur. Tam tıkanmada hava geçişi yoktur.

blank

Kliniği belirleyen faktörler arasında aspire edilen nesne, aspire edilen nesnenin yeri, olaya tanık olup olmadığı, hastanın yaşı ve aspirasyonun meydana geldiği zaman dilimi yer alır. Akut üst solunum yolu obstrüksiyonları belirgin solunum sıkıntısı dahil olmak üzere klasik boğulma semptomları ile ortaya çıkarken, daha distal bir tıkanıklık, kronik hafif hırıltı, öksürük, rahatsızlık şikayeti veya genel nefes darlığı ile ortaya çıkabilir ve astımı veya diğer solunum yolu hastalıkları semptomlarını taklit edebilir.

Yabancı cisme bağlı havayolunun kısmi tıkanıklıklarında kişide ani solunum sıkıntısı ortaya çıkar. Zayıf ve sessiz bir öksürme ile birlikte hırıltı duyulur. Bu durumda olan kişi kendi kendine öksürmesi ve nefes alması için yönlendirilmelidir. Havayolunun kısmi tıkanıklıklarında çoğu zaman kişinin öksürmesi ile birlikte yabancı cisim çıkarılmaktadır. Ancak kişide tam tıkanıklık bulguları ortaya çıkarsa müdahale edilmelidir.

blank

Hava yolu tıkanıklığının tipine göre belirti ve bulgular farklı şekillerde karşımıza çıkabilir.

Akut büyük hava yolu obstrüksiyonu

  • Şiddetli belirgin klinik sıkıntı
  • Stridor
  • Boğulma belirtileri
  • Salya akması

ile kendini gösterir.

Küçük hava yolu obstrüksiyonu

Kronik nefes darlığı, özellikle çocuklarda ve olayı güvenilir bir şekilde ifade edemeyen gelişme geriliği olan kişilerde yabancı cisim aspirasyonuna bağlı olabilir. Küçük ve daha distal hava yollarının obstrükiyonu bu durumun oluşmasında olasıdır ve semptomlar ya bir terminal bronşun tamamen tıkanması ve pnömoni gelişimi ile ya da hırıltı, öksürük, stridor ve çevredeki solunum epiteli değiştikçe ilerleyici semptomlara yol açan kısmi tıkanıklık ile ilgili olabilir. Dokular reaktif ve ödemlidir. Hastalarda birkaç hafta öksürük, nefes darlığı ve hatta göğüste rahatsızlık şikayeti olabilir. Bazen hastalar haftalar veya aylar sonra başvurabilir ve ilk aspirasyon olayı hastalar ve aileleri tarafından bilinmiyor veya unutulmuş olabilir.

Kısmi tıkanıklık durumunda:

  • Kişi kuvvetli veya zayıf öksürebilir ve konuşabilir.
  • Az da olsa nefes alabilir.
  • Nefes alırken ıslık sesi duyulabilir.
  • Tıkanıklığın devam etmesi halinde cildi mavimsi veya grimsi renge (siyanoz) dönebilir.

Tam tıkanıklık durumunda:

  • Kişi konuşma çabası içindedir, ancak konuşamaz.
  • Sorulara baş hareketleriyle cevap verir.
  • Panik halindedir, acı çeker.
  • Ellerini boynuna götürür. Evrensel boğulma işareti yapar.
  • Yüksek perdeli sesler çıkarabilir.
  • Öksüremez veya çok zayıf öksürmeye çalışır.
  • Nefes alamaz.
  • Cilt gri, mavi (siyanoz) görünümde olabilir.
  • Bilinç kaybı olabilir.

blank

Hava yolu obstrüksiyonu olan hastaların yönetiminde acil hedef, hava değişiminin (oksijenasyon ve ventilasyon) devam edebilmesi için tıkanıklığı gidermektir. Hava yolunun akut tıkanmasında bu kritik olabilir çünkü düzeltilmeden bırakılırsa tıkanıklık genellikle birkaç dakika içinde ölümcül olur. Müdahale hastanın kliniğine gör yapılır. Hasta hava değişimi açısından değerlendirilir.

İyi hava değişimi

  • Bilinç (+)
  • Güçlü öksürük
  • Wheezing

Kötü hava değişimi

  • Zayıf, etkisiz öksürük
  • Gürültülü solunum
  • Artan solunum zorluğu
  • Siyanoz

Hafif Tıkanıklık (Kısmi)

Hasta kuvvetli bir şekilde öksürüyor ise; hastanın kendiliğinden olan solunum eforuna ve öksürmesine izin verilir. Hastanın öksürme ve yabancı cismi çıkarma çabalarına müdahale etmemek ve yabancı cismi körlemesine parmakla çıkarmaya çalışmamak gerekir. Kişi konuşabiliyor, öksürebiliyor ve soluk alabiliyorsa kendi spontan solunum çabasına devam etmesi teşvik edilmelidir. Ama hasta yakından izlenmeli ve ciddi tıkanıklık, zayıf hava geçişi bulguları gelişirse;

  • Konuşamaz
  • Öksürük sessizleşir
  • Solunum güçlüğü artar
  • Stridor ve siyanoz eşlik eder
  • Hasta yanıtsız hale gelirse

müdahale edilmelidir.

Ciddi Tıkanıklık

Hastalarda;

  • Zayıf hava değişimi
  • Artmış solunum zorluğu (zayıf-etkisiz öksürük, siyanoz, nefes alma/konuşmada yetersizlik)
  • Hasta boynunu kavrar (evrensel boğulma işareti)

mevcut ise veya gelişir ise ciddi hava yolu tıkanıklık bulguları oluşmuş demektir, hastanın kan oksijen satürasayonu hızla düşer ve hasta hızlıca tepkisiz hale gelebilir aarset olabilir bu yüzden  çabuk müdahale edilmelidir. Tıkanıklığı giderme manevraları hızlaca yapılmalıdır.

3 Çeşit Manevra Yapılır

  • Sırta Vuru
  • Karına Bası (Heimlich Manevrası)
  • Göğüs Basısı

blank

 Yabancı Cisme Bağlı Havayolu Tıkanıklığına Yaklaşım

blank

Sırta (scapulalar arasına) Vuru

Yetişkin

• Öncelikle kişinin arkasına geçilir, kişi ayaktayken bir el ile göğsü desteklenerek havayolu aşağıda olacak şekilde öne doğru eğilmesi sağlanır.

• Boşta kalan elin topuğu ile kişinin skapulaları (kürek kemikleri) ortasına kuvvet yönü ileriye ve içeriye olacak şekilde, saniyede bir kez kuvvetlice vurulur.

blank

Çocuk

• Öncelikle çocuğun arkasına geçilir, çocuk ayaktayken bir el ile göğsü desteklenerek havayolu aşağıda olacak şekilde öne doğru eğilmesi sağlanır.

• Boşta kalan elin topuğu ile çocuğun skapulaları (kürek kemikleri) ortasına kuvvet yönü ileriye ve içeriye olacak şekilde saniyede bir kez kuvvetlice vurulur.

blank

Bebek

Bebek yüzükoyun olacak ve başı bedeninden hafifçe aşağıda olacak şekilde ön kol üzerine yatırılır. Bebeğin başı el ile desteklenir ve başı havayolu açık kalacak şekilde hafifçe yükseltilir,

• Bebeğin yatırıldığı kol, bacağın uyluk kısmına yerleştirilir,

• Bu konumda iken diğer elin topuğu ile bebeğin skapulaları arasına ileri ve içeriye olacak şekilde saniyede bir kez ve toplam 5 vuruş yapılır.

blank

Karına Bası Manevrası

Yetişkin

• Yabancı cisim bu aşamada çıkmamışsa karına bası manevrasını uygulamak üzere kişinin arkasına geçilir ve müdahalede bulunulacak kişinin boyundan daha yüksekte olacak şekilde ayakta durulur.

Bu pozisyonu sağlamak üzere bir yükseltiden yararlanılabilir ya da kişinin dizleri üzerine çökmesi sağlanabilir.

• Bir el yumruk yapılır ve yumruk yapılan elin başparmağı ksifoidin bir miktar altına yerleştirilir.

• Boşta olan diğer el ile yumruk yapılmış el tutulur ve beş kez içeri ve yukarıya olacak şekilde kuvvetlice bastırılır.

• Her bir vuruş bir saniyede ve öncekinden bağımsız olarak sürdürülür.

• İşleme sırt vuruşu, karına bası manevrası şeklinde dönüşümlü olarak ve 5’li seriler halinde yabancı cisim çıkıncaya ya da kişinin bilinci kapanana kadar devam edilir.

• Bilinç kapandığı halde yabancı cisim çıkmamışsa kalp masajından başlamak üzere temel yaşam desteği uygulamasına geçilir.

blank

Çocuk

 Yabancı cisim bu aşamada çıkmamışsa karına bası manevrasını uygulamak üzere çocuğun arkasında durulur.

• Bir el yumruk yapılır ve yumruk yapılan elin başparmağı ksifoidin bir miktar altına yerleştirilir.

• Boşta olan diğer el ile yumruk yapılmış el tutulur ve beş kez içeri ve yukarıya olacak şekilde kuvvetlice bastırılır (Resim 2).

• Her bir vuruş bir saniyede ve öncekinden bağımsız olarak sürdürülür.

• İşleme sırt vuruşu, karına bası manevrası şeklinde dönüşümlü olarak ve 5’li seriler halinde yabancı cisim çıkıncaya ya da çocuğun bilinci kapanana kadar devam edilir.

• Bilinç kapandığı halde yabancı cisim çıkmamışsa göğüs kompresyonundan başlamak üzere temel yaşam desteği uygulamasına geçilir.

Göğüs Basısı Manevrası

Yetişkin

  • Aşırı şişman (obez) yetişkinler ve hamile kadınlarda karın basısı yerine göğüs basısı tercih edilmelidir.

Uygulamanın yapılışı;

  • Hasta/yaralının arkasında  geçilir, kollar ile hastanın koltuk altlarından geçirerek göğüs sarılı veya sıkıca kuşatılır.
  • Bir el ile yumruk yapılır ve yumruk başparmak tarafını göğüs kemiğinin (iman tahtasının) alt yarısına yerleştirilir
  • Diğer  el ile  yumruk sıkıca kavranır.
  • Yumruk ile hasta hızlı bir hareketle kendinize doğru çekilir ve hızlı bir içe doğru itme kuvveti verilir
  • Başarılı olunmadıysa sırt vuruları ve göğüs basılarını dönüşümlü olarak uygulamaya devam edilir.
  • Cisim çıkana kadar veya hasta/yaralı yanıtsız (tepkisiz) hale gelinceye bu işlemleri tekrarlayın.

Bebek

Yabancı cisim çıkmamışsa bebek ön kolun üzerine yine başı gövdesinden hafif aşağıda olacak ve havayolu açıklığı sağlanacak pozisyonda çevrilir.

• Bebeğin yatırıldığı kol, bacağın uyluk kısmına yerleştirilir.

• Göğüste sternum üzerinde, göğüs kompresyonu yapılan noktaya işaret parmağı ile orta parmağı ya da orta parmağı ile yüzük parmağı yerleştirilerek bebeğin göğsü ile temasını kesmeden, aşağıya ve ileriye olacak şekilde parmaklarla saniyede bir kez ve toplam 5 bası yapılır. Basının derinliği bebeğin göğüs ön arka çapının 1/2’si ile 1/3’ü oranında olmalıdır.

• “Sırt vuruşu” ve “göğüs basısı” manevraları ardışık olarak yabancı cisim çıkana ya da bebeğin bilinci kapanana kadar sürdürülür.

• Bilinç kapandığında yabancı cisim çıkmamışsa derhal kalp masajından başlanarak temel yaşam desteği uygulamalarına geçilir.

• Temel yaşam desteği uygulamaları içinde kalp masajını takiben soluk vermeden önce ağız içinde yabancı cisim kontrolü yapılmalıdır.

Hasta/yaralı yanıtsız (tepkisiz) hale gelir veya yanıtsız (tepkisiz) halde bulunursa:

  • Temel Yaşam Desteğine başlanır.

Hasta bilincini kaybetmişse bu manevralar yapılmaz ve hemen KPR (Kadiyo Pulmoner Resüsitasyon) protokolüne geçilir. Öncelikle bu hastalarda hava yolunun tıkanıklığının giderilmesi ve hava değişimini (oksijenasyon ve ventilasyon) sağlamak esastır.

Bu amaçla, hastanın ağzını açmak için bir el kullanılırken, diğer elin bir parmağıyla ağız içi incelenir. Bu işlem, hastanın hava yolu tıkanıklığının varlığını veya ağız içindeki olası yabancı cisimleri tespit etmek için yapılır. Bu tarama sırasında ağız içindeki görüntüleme ve hissetme, herhangi bir tıkanıklık veya engellemenin belirlenmesine yardımcı olabilir. Bu yöntem genellikle acil tıbbi müdahalelerde kullanılan bir tekniktir ve hava yolunun açık olduğundan emin olmak için hızlı bir değerlendirme sağlar.

Bilinçsiz hastalarda boğulma hikayesi varsa ve yabancı cisim ağızda görülüyorsa, bir parmak ile süpürme işlemi yapılabilir. Ancak, kör parmak süpürme işlemleri yabancı cismin yerinden çıkmasına neden olarak tıkanıklığı daha da kötüleştirebilir. Bu nedenle, bu işlemi yaparken dikkatli olunmalı ve eğitimli sağlık personeli tarafından gerçekleştirilmelidir.

blank

Küçük çocuklarda boğulmayı azaltmak için oyuncaklar üzerinde küçük parçalar içerir uyarısı mevcuttur. Bununla ilgili yasal düzelmeler mevcuttur. Ama potansiyel boğulma riski taşıyan gıda maddeleriyle ilgili herhangi bir düzenleme yoktur. Yer fıstığı, tohumlar ve yuvarlak şekilli meyveler çocuklarda en sık aspire edilen yiyeceklerken, sosisli sandviçler ve şekerlemeler boğulma nedeniyle ölümlerin çoğundan sorumludur. Bu konuda ebeveynler, bebek bakıcıları, öğretmenler hava yolu yabancı cisim aspirasyonunu önlemede önemli bir faktör olmaya devam etmektedir. Yeni başlayan hırıltılı soluma, öksürme, salya akması, ses değişiklikleri veya duruş, uygulayıcıları ve ebeveynleri, olayın kendisine tanık olunmamış olsa bile, yabancı cisim aspirasyonu olasılığı konusunda dikkatli ve uyanık olmalıdırlar.

blank

Yetişkinlerde Havayolu Tıkanıklığı

Kısmi Havayolu Tıkanıklığında İlk Yardım

  • Hasta/yaralıya “Boğuluyor musun?” diye sorun. “Boğuluyorum” diye cevap veriyorsa, kuvvetli öksürüyorsa ve solunumu varsa kısmi havayolu tıkanıklığı söz konusudur.
  • Öksürmeye devam etmesini söyleyin ve başka bir şey yapmayın.
  • Tam hava yolu tıkanıklığı gelişebileceğinden normal şekilde tekrar nefes alıncaya kadar kişiyle birlikte kalın.
  • Hasta/yaralının solunum ve öksürüğü zayıflarsa ya da kaybolursa ve morarma saptanırsa tam havayolu tıkanıklığı olarak kabul edin ve derhal müdahale edin.

Tam Havayolu Tıkanıklığında İlk Yardım

  • Bilinç durumunu değerlendirin ve ona göre müdahale edin.
  • Hasta/yaralı bilinçliyse:

“Boğuluyor musun?” diye sorun. Size cevap veremiyor, öksüremiyor veya zayıf öksürüyor, mücadele ediyor ve nefes alamıyorsa tam havayolu tıkanıklığı söz konusudur.

–Hemen etrafınıza seslenin, yardım isteyin ve 112 acil yardım numarasını arayın ya da aratın. Bu aşamada:

  • Akıllı telefonunuz varsa 112 acil yardım numarasını arayın ve hoparlörü açıp bir yandan telefondaki sağlık görevlisinin direktiflerini dinleyin.
  • Yardım çağırma ve ilk yardım basamaklarını eşzamanlı olarak yürütün.

Sırta Vuru Uygulaması:

  • Hasta/yaralının yan tarafında ve biraz arkasında durun.
  • Hasta/yaralının göğsünü bir elinizle destekleyin ve öne doğru eğin.
  • Diğer elinizin topuğuyla kişinin sırtına kürek kemiklerinin arasına yönü ileri doğru beş defa sert şekilde vurun.
  • Cismin çıkıp çıkmadığını ve kişinin tekrar nefes alıp almadığını kontrol edin.
  • Ağız içinde cismi görüyorsanız elinizle çıkarmayı deneyin. Ancak cisim görülmüyorsa körlemesine parmak süpürme hareketi yapmayın.
  • Hava yolu tıkanıklığını gidermek için beş sırt vurusu başarısız olursa karın basısı uygulayın.

Karın basısı (Heimlich manevrası) Uygulaması:

  • Hasta/yaralının arkasında durun ve her iki kolunuzu da karnın üst kısmına yerleştirin.
  • Hasta/yaralıyı öne eğin.
  • Bir elinizi yumruk yapın ve yumruğunuzun başparmak tarafını göbek deliği ile iman tahtasının ucu arasına yerleştirin.
  • Bu eli diğer elinizle kavrayın ve yumruğunuzu sıkıca içeri ve yukarı doğru keskin bir şekilde çekin.
  • Beş defa karın basısını tekrarlayın.
  • Tıkanıklık hala devam ediyorsa, beş karın basısı ile beş sırt vurusuna dönüşümlü olarak devam edin.
  • Cisim çıkana kadar veya kişi yanıtsız (tepkisiz) hale gelinceye bu işlemleri tekrarlayın.

Göğüs Basısı Uygulama:

  • Aşırı şişman (obez) yetişkinler ve hamile kadınlarda karın basısı yerine göğüs basısı tercih edilmelidir.

Uygulamanın yapılışı;

  • Hasta/yaralının arkasında durun, kollarınızı koltuk altlarından geçirerek göğsünü sarın veya kuşatın.
  • Bir elinizle bir yumruk yapın ve yumruğun başparmak tarafını göğüs kemiğinin (iman tahtasının) alt yarısına yerleştirin.
  • Yumruğu diğer elinizle kavrayın.
  • Yumruğu hızlı bir hareketle kendinize doğru çekerek hızlı bir içe doğru itme kuvveti verin.
  • Sırt vuruları ve göğüs basılarını dönüşümlü olarak uygulayın.
  • Cisim çıkana kadar veya hasta/yaralı yanıtsız (tepkisiz) hale gelinceye bu işlemleri tekrarlayın.

Hasta/yaralı yanıtsız (tepkisiz) hale gelir veya yanıtsız (tepkisiz) halde bulunursa:

  • Bilinçsiz hasta/yaralıyı dikkatlice yere yatırın.
  • Hemen etrafınıza seslenin, yardım isteyin ve 112 acil yardım numarasını arayın ya da aratın.
  • Bu aşamada: Akıllı telefonunuz varsa 112 acil yardım numarasını arayın ve hoparlörü açıp bir yandan telefondaki sağlık görevlisinin direktiflerini dinleyin. Yardım çağırma ve ilk yardım basamaklarını eşzamanlı olarak yürütün.
  • Temel Yaşam Desteğine başlayın

blank

  • https://www.ahajournals.org/doi/full/10.1161/circ.102.suppl_1.I-22
  • https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK539756/
  • https://www.spectrumhealthlakeland.org/lakeland-ear-nose-and-throat/ent-health-library/Content/85/P00825/
  • https://cprfirstaid.com.au/
  • https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK470562/
  • https://www.aciltipakademisi.com/havayolu-tikanikliklari
  • https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK470562/
  • https://www.cureus.com/articles/31644-foreign-body-aspiration-presenting-as-pneumothorax-in-a-child#!/
  • https://www1.racgp.org.au/ajgp/2019/april/paediatric-inhaled-airway-foreign-bodies
  • https://cprfirstaid.com.au/choking-in-children-and-adults/
  • https://www.laborposters.org/first-aid/1855-first-aid-adult-poster.htm
  • https://app.lecturio.com/#/article/2680

blank

KOAH Hastalarına Hastane Öncesi Yaklaşım

Yorum yap

Lütfen yorumunuzu yazınız!
Lütfen isminizi buraya giriniz