Bu İçerik Sadece Aboneler İçindir
Ülkemizde acil servislerde giderek artan ultrasonografi kullanımı, kritik hastalarda pnömotoraksın hızlı ve doğru şekilde tanınmasını sağlayarak hayat kurtarıcı olabilir.
Genel bilgiler
Pnömotoraks tanısında ultrason ilk olarak 1987 yılında tanımlanmıştır. Günümüzde FAST muayenesi akciğer değerlendirmesini de içerecek şekilde genişletilmiş ve E-FAST olarak kullanılmaktadır.
Pozisyon
Prob seçimi
Değerlendirme
Pnömotoraks için akciğer ultrasonu (LUS), acil serviste en hızlı ve güvenilir tanı araçlarından biridir. Bulgular dinamik (hareketli) ve artefakt temelli değerlendirilir.
- Lung Sliding (Akciğer Kayması) YOK
- Lung Point (Akciğer Noktası)
- M-mode: Barcode (Stratosphere) Sign
- A Çizgileri
- B-line YOKLUĞU
- Lung Pulse YOK
1- Lung Sliding (Akciğer Kayması) YOK
Normal akciğerde plevral yapraklar solunum sırasında birbirinin üzerinde kayar. Bu kayma hareketi pnömotoraksta kaybolur ve tanıda en önemli bulgudur.
2- Lung Point (Akciğer Noktası)
Akciğer ultrasonografisinde pnömotoraks tanısını kesinleştiren, patognomonik bir bulgudur. Bu nokta, pnömotoraks nedeniyle göğüs duvarından ayrılmış (sliding olmayan) akciğer ile hâlâ göğüs duvarına temas eden (sliding olan) normal akciğer dokusunun sınır bölgesini temsil eder. Ultrason incelemesinde aynı görüntü alanında bir kısımda akciğer kayması (lung sliding) izlenirken, hemen komşu alanda bu kaymanın kaybolduğu görülür. Bu geçişin saptanması, pnömotoraks varlığını yüksek özgüllükle doğrular ve aynı zamanda pnömotoraksın yayılım sınırı hakkında da bilgi verebilir.
3- M-mode: Barcode (Stratosphere) Sign
M-mode: Barcode (Stratosphere) sign, akciğer ultrasonografisinde plevral hareketin kaybolduğunu gösteren bir bulgudur. Normalde M-mod görüntüsünde üstte göğüs duvarına ait paralel çizgiler, altta ise akciğer hareketine bağlı granüler bir görüntü izlenir (seashore sign). Ancak pnömotoraksta viseral ve parietal plevra birbirinden ayrıldığı için hareket ortadan kalkar ve tüm görüntü boyunca paralel çizgiler oluşur. Bu görünüm barkod çizgilerine benzediği için “barcode” veya “stratosphere” işareti olarak adlandırılır. Bu bulgu pnömotoraks lehinedir ancak tek başına tanı koydurucu değildir.
4- A çizgileri
A-line, plevral hatta paralel uzanan yatay çizgilerdir ve normalde de görülebilir. Ancak pnömotoraksta, B-line’ların kaybolmasıyla birlikte A-line’lar daha belirgin hale gelir. Bu durum tek başına tanısal değildir ancak diğer bulgularla birlikte değerlendirilir.
Yatay reverberasyon artefaktlarıdır. Hava dolu akciğeri gösterir.
5- B çizgileri
B-line (kuyruklu yıldız artefaktı), plevral hattan başlayıp derine doğru uzanan, parlak ve dikey artefaktlardır. Plevral yaprakların temas ettiği durumlarda oluşur. Bu nedenle B-line varlığı pnömotoraksı dışlar. Pnömotoraksta genellikle B-line görülmez ve bunun yerine A-line adı verilen yatay artefaktlar izlenir.
Dikey artefaktlardır. İnterstisyel sendromu gösterir.
6-Lung Pulse YOK
Lung pulse, kalp atımlarının plevral hatta iletilmesiyle oluşan ritmik hareketlerdir. Bu bulgu, akciğerin göğüs duvarına temas ettiğini gösterir. Pnömotoraksta plevral yapraklar ayrıldığı için lung pulse görülmez. Ancak yokluğu tek başına tanı koydurmaz.
Tanı kriterleri
Özet olarak, pnömotoraksta akciğer ultrasonunda en önemli bulgular; lung sliding kaybı, B-line yokluğu, barcode sign varlığı ve varsa lung point saptanmasıdır. Bu bulgular birlikte değerlendirildiğinde tanı doğruluğu oldukça yüksektir.
Kaynaklar
- www.rebelem.com
- www.showmethepocus.com
İlgili Yazı
