Centor Kriterleri Tonsillofarenjitte Bakteri – Virüs Klinik Skoru

Virüsler akut tonsillofarenjitlerin en sık karşılaşılan etkenleridir ve oluşturdukları enfeksiyon klinik olarak bakteri enfeksiyonlarından özellikle en fazla etken olan A grubu beta hemolitik streptokok (AGBS) enfeksiyonlarından ayırt edilemez.

Bakteriyel enfeksiyon düşündüren semptom ve bulguları olan hastalarda en ideal yöntem hızlı antijen testi ve/veya boğaz kültürü uygulamalarıdır. Ancak ülkemizde başvuru sayılarının çok yüksek olması ve yüksek maliyet ve referans laboratuarlarına gereksinim olmasından dolayı test yapmamız imkansız gibi görünmektedir.

Skorlama sistemlerinin kullanımı viral enfeksiyonun bakteriyelden ayrımı için bizlere yardımcı olabilir. Skorlama sistemlerinden en fazla tercih edileni Centor Kriterleridir. 3’ten az kriteri sağlayan hastalarda bakteriyel enfeksiyon açısından ek tetkiğe gerek yoktur.

MODİFİYE CENTOR SKALASI

PUANLAMA VE YÖNETİM

HESAPLAMA ARACI

KANITLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ

Centor ve arkadaşlarının orijinal çalışması, 1981 yılında acil servise boğaz ağrısı ile başvuran erişkin hastalarda Grup A beta-hemolitik streptokok (GAS) enfeksiyonunu tanımlamak amacıyla yapılmıştır (Centor, 1981).

Orijinal modelde dört klinik kriter tanımlanmıştır:

• Tonsiller eksüda
• Hassas ve şiş anterior servikal lenf nodları
• Öksürüğün olmaması
• Ateş öyküsü

Bu çalışmada:

• 4 kriteri olan hastalarda GAS kültür pozitifliği %56
• 3 kriteri olanlarda %32
• 2 kriteri olanlarda %15
• 1 kriteri olanlarda %6,5
• 0 kriteri olanlarda %2,5 olarak bulunmuştur.

Centor Skoru daha sonra yaş faktörünü de içerecek şekilde modifiye edilmiş (McIsaac, 1998) ve hem çocuklar hem de erişkinlerde boğaz ağrısı ile başvuran hastalarda kullanımı doğrulanmıştır. McIsaac ve arkadaşları, Centor Skoru kullanımının gereksiz başlangıç antibiyotik reçetelerini %48 oranında azalttığını, buna karşın boğaz kültürü kullanımında artışa yol açmadığını göstermiştir.

Centor Skoru;

• En az tanısal test gerektiren
• Çocuklar ve erişkinlerde %100 duyarlılık ve %90’dan yüksek özgüllük sağlayan
• Gereksiz antibiyotik kullanımında anlamlı azalma sağlayan

bir denge stratejisi olarak değerlendirilmiştir.

KAYNAKLAR

• Centor RM et al. The diagnosis of strep throat in an emergency room. Med Decis Making. 1981.
• McIsaac WJ et al. A clinical score to reduce unnecessary antibiotic use in patients with sore throat. CMAJ. 1998.

İLGİLİ YAZI

CURB-65 Pnömoni Skorlama Sistemi