Virüsler akut tonsillofarenjitlerin en sık karşılaşılan etkenleridir ve oluşturdukları enfeksiyon klinik olarak bakteri enfeksiyonlarından, özellikle en fazla etken olan A grubu beta hemolitik streptokok (AGBS) enfeksiyonlarından ayırt edilemez.
Bakteriyel enfeksiyon düşündüren semptom ve bulguları olan hastalarda en ideal yöntem hızlı antijen testi ve/veya boğaz kültürü uygulamalarıdır. Ancak ülkemizde başvuru sayılarının çok yüksek olması, yüksek maliyet ve referans laboratuarlarına gereksinim olmasından dolayı her hastaya test yapılması zor görünmektedir.
Skorlama sistemlerinin kullanımı viral enfeksiyonun bakteriyelden ayrımı için bizlere yardımcı olabilir. Skorlama sistemlerinden en fazla tercih edileni Centor Kriterleridir. 3’ten az kriteri sağlayan hastalarda bakteriyel enfeksiyon açısından ek tetkike gerek yoktur.
Modifiye Centor Skalası
Puanlama ve Yönetim
Hesaplama Aracı
Kanıtların Değerlendirilmesi
Centor ve arkadaşlarının orijinal çalışması, 1981 yılında acil servise boğaz ağrısı ile başvuran erişkin hastalarda Grup A beta-hemolitik streptokok (GAS) enfeksiyonunu tanımlamak amacıyla yapılmıştır. Orijinal modelde dört klinik kriter tanımlanmıştır:
- Tonsiller eksüda
- Hassas ve şiş anterior servikal lenf nodları
- Öksürüğün olmaması
- Ateş öyküsü
Centor Skoru daha sonra yaş faktörünü de içerecek şekilde modifiye edilmiş (McIsaac, 1998) ve geniş kitlelerde doğrulanmıştır. McIsaac ve arkadaşları, bu skorun kullanımının gereksiz antibiyotik reçetelerini %48 oranında azalttığını kanıtlamıştır.
Kaynaklar
- Centor RM et al. The diagnosis of strep throat in an emergency room. Med Decis Making. 1981.
- McIsaac WJ et al. A clinical score to reduce unnecessary antibiotic use in patients with sore throat. CMAJ. 1998.
İlgili Yazı
Bu test bir işe yaramaz. Hersonuçta ampirik tedavi verilebilir diyor ne anladım bu işten 😂
Toplam Skor ve Yorumlama:
0-1 puan: Bakteriyel enfeksiyon olasılığı düşük, antibiyotik genellikle önerilmez.
2-3 puan: Orta düzeyde risk; streptokok testi (hızlı antijen testi veya boğaz kültürü) önerilebilir.
4-5 puan: Yüksek risk; antibiyotik tedavisi düşünülebilir veya streptokok testi yapılabilir.
Bu skala, gereksiz antibiyotik kullanımını önlemek ve doğru tedavi planını oluşturmak için kullanışlıdır. Ancak, Centor Skalası tek başına tanı koymak için yeterli olmayabilir ve klinik değerlendirme ile desteklenmelidir.