Hipertansif Acillere Yaklaşım

0
14469

Bu İçerik Sadece Aboneler İçindir

Bu içeriğin kilidini açmak için lütfen abone olun.

Hipertansif acil durumlar progresif organ disfonksiyonunu gelişebilecek ve bu yüzden hızlı teşhis ve tedavi gerektiren akut hipertansif bozukluklar grubudur. Hipertansif acil durumların yönetimi zordur çünkü acil tedavi yönetimi temel hedef organlarda hipertansiyon nedenli hasarın derecesine ve kapsamına bağlıdır. Bu yazımızda sizlere hipertansif acil durumlarda optimal tedavi stratejisine ilişkin ilaçları anlatmaya çalışacağız.

Acil serviste tansiyonu düşürmemiz gereken hipertansif aciller iki ana başlık altında incelenir:

Durum
Tanım ve Yönetim
Çok Acil (Emergency)
Hedef organ hasarı (SSS, kalp, böbrek, vasküler) VARDIR. Kan basıncı parenteral (IV) ilaçlarla hemen düşürülmelidir. Yoğun bakım yatışı gerekir.
Acil (Urgency)
Hedef organ hasarı YOKTUR. Kan basıncı saatler/günler içinde oral ajanlarla düşürülebilir. Genellikle ayaktan tedavi edilir.

Hedef Organ Hasarı Örnekleri

  1. Akut Koroner Sendromlar
  2. Aort Diseksiyonu
  3. Akut Pulmoner Ödem
  4. Akut Böbrek Yetmezliği
  5. Hipertansif Ensefalopati
  6. Serebral İnfarkt veya Kanama, SAK
  7. Gestasyonel Hipertansiyon, Preeklampsi, Eklampsi, HELLP
  8. Sempatik Kriz (Kokain, Feokromasitoma vb.)

AORT DİSEKSİYONU

[Image of aortic dissection types]

Aort diseksiyonu ve semptomatik aort anevrizmasının eşlik ettiği hipertansif acil durum, majör morbidite ve mortalite ile ilişkilidir. Tedavi edilmemiş hipertansif acil durumlarda mortalite çok yüksektir. Bu nedenle parenteral antihipertansifleri kullanarak kan basıncını sıkı bir şekilde kontrol etmek zorunlu hale gelir.

Akut aort diseksiyonu olan hastalarda kan basıncının 5 ila 20 dakika içinde hızlı ve anında düşürülmesi gerekir.

Tedavi Hedefi
İlaç Stratejisi
SKB < 120 mmHg
Nabız < 60/dk
Önce Beta Bloker (Refleks taşikardiyi önlemek için), ardından gerekirse vazodilatör eklenir.
Ek Vazodilatörler

Beta blokör sonrası hedef tutmazsa:

AKUT PULMONER ÖDEM

Akut Pulmoner Ödem

Akut pulmoner ödem ile hipertansif bir acil durumun tedavisinde tercih edilen ilaçlar intravenöz nitrogliserin, klevidipin veya nitroprusiddir. Beta blokerler akut pulmoner ödem tedavisinde kontrendikedir.

  • Nitrogliserin: İlk infüzyon hızı 5 mcg/dk. Maksimum 20 mcg/dk (klinikte daha yüksek dozlar titree edilebilir).
  • Nitroprusid: Başlangıç 0.3 – 0.5 mcg/kg/dk.
  • Klevidipin: Başlangıç 1-2 mg/saat.

AKUT KORONER SENDROM (AKS)

Akut Koroner Sendrom

Akut MI veya kararsız anjina ve şiddetli hipertansiyonu olan hastalar intravenöz Esmolol ile tedavi edilmelidir. Gerekirse intravenöz Nitrogliserin de verilebilir.

  • Hedef: SKB < 140/90 mmHg.
  • Uyarı: Diyastolik KB’nin 60 mmHg altına düşürülmesinden kaçınılmalıdır (koroner perfüzyon bozulabilir).

Tercih Edilenler: Esmolol, Nikardipin, Nitrogliserin.

AKUT BÖBREK YETMEZLİĞİ

Hipertansif acil ve akut böbrek yetmezliği olan hastaların tedavisinde tercih edilen ilaçlar:

  • Nikardipin (Ninax®)
  • Klevidipin
  • Fenoldopam (Dopamin reseptör agonisti, böbrek koruyucu etkisi olabilir)

EKLAMPSİ – PREEKLAMPSİ

Tedavide tercih edilen ilaçlar:

Kontrendike: ACE inhibitörleri, ARB’ler, Nitroprusid.

HİPERTANSİF ENSEFALOPATİ

[Image of hypertensive retinopathy fundus]

Tedavinin amacı; hedef organ hasarından korunmak için ortalama arteriyel basıncı (MAP) %20-25 azaltmaktır. Kan basıncının hızla normal veya hipotansif düzeylere indirilmesinden kaçınılmalıdır.

İlaç
Dozaj
Notlar
Nikardipin
5 – 15 mg/saat
İlk tercihlerden biridir.
Labetalol
20-80 mg bolus
Her 10 dk bir tekrarlanabilir (Max 300 mg). İnfüzyon: 0.5-2 mg/dk.
Klevidipin
1 – 21 mg/saat
Hızlı etkili.
Nitroprussid
0.25 – 10 mcg/kg/dk
Siyanür toksisitesi riski, KİBAS artışı riski. İlk basamak değildir.

İNME (STROKE) YÖNETİMİ

1. İntraserebral Kanama (İKH)

Hipertansiyon, primer intraserebral kanamanın en yaygın nedenidir. İlaç olarak Nikardipin (ilk tercih), Labetalol veya Klevidipin kullanılır.

  • Sistolik KB 150-220 mmHg: 1 saat içinde 140 mmHg’ye güvenli bir şekilde düşürülmelidir.
  • Sistolik KB > 220 mmHg: Agresif düşüş önerilse de kanıtlar sınırlıdır.

2. Akut İskemik İnme

Trombolitik tedavi (tPA) alıp almayacağına göre hedef değişir.

Hasta Grubu
Kan Basıncı Hedefi
Trombolitik Adayı
Tedavi öncesi: < 185/110 mmHg
Tedavi sonrası (24 saat): < 180/105 mmHg
Trombolitik ALMAYACAK
KB < 220/120 mmHg ise müdahale etme.
Daha yüksekse %15 kontrollü düşüş sağla.

SORU

YDUS 2025 / DÖNEM 2
Soru: Antihipertansif ilaçlardan hidralazin ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?




 

PODCAST

(Podcast linki buraya eklenecek)

KAYNAKLAR

İLGİLİ YAZI

Esmolol (Brevibloc)

Acil Çalışanları Premium Üyelik Acil Çalışanları Premium Fırsat DHY 2025 Acil Çalışanları

Yorum yap

Lütfen yorumunuzu yazınız!
Lütfen isminizi buraya giriniz