Hipopotasemi (Hipokalemi) Akıl Kartı

Hipopotasemi, serum potasyum düzeyinin <3.5 mEq/L olmasıdır. Acil serviste özellikle aritmi, kas güçsüzlüğü ve solunum yetmezliği riski nedeniyle klinik olarak önemlidir.

ETİYOLOJİ

Hipopotasemi en sık potasyum kaybı veya hücre içine potasyum kayması sonucu gelişir.

Sık Nedenler

• Tiyazid diüretikler: (Özellikle hipertansiyon tedavisi)
• Gastrointestinal kayıplar:
  • Kusma
  • İshal
  • Gastrik lavaj / NG aspirasyon
• Beta-mimetik kullanımı:
  • Astım tedavisinde β₂ agonistler
• Endokrin nedenler:
  • Hiperaldosteronizm
• Genetik hastalıklar:
  • Bartter, Gitelman sendromları

KLİNİK BULGULAR

• Kas güçsüzlüğü, kramplar
• Paralizi (ileri vakalarda)
• İleus
• Kardiyak aritmiler:
  • U dalgası
  • QT uzaması
  • Ventriküler aritmiler (özellikle eşlik eden hipomagnezemi varsa)

EKG Bulguları 🫀

Hipopotasemi, repolarizasyonu uzatarak özellikle ventriküler aritmi riskini artırır. EKG değişiklikleri genellikle K⁺ <3.0 mEq/L altında belirginleşir.

Temel EKG Bulguları

ipopotasemide EKG bulguları potasyum düzeyi düştükçe belirginleşir.

• 3.0–3.5 mEq/L aralığında genellikle hafif derecede T dalgası düzleşmesi görülür.
• 2.5–3.0 mEq/L seviyelerinde U dalgası belirginleşir ve buna sıklıkla ST segment depresyonu eşlik eder.
• 2.5 mEq/L’nin altındaki ağır hipopotasemide ise QU aralığı uzar ve ventriküler taşikardi ile ventriküler fibrilasyon gibi yaşamı tehdit eden aritmiler ortaya çıkabilir.

1️⃣ T Dalgası Düzleşmesi

• İlk ve en sık bulgudur

• T dalgası küçülür, basıklaşır

• İlerleyen olgularda negatifleşebilir

2️⃣ U Dalgasının Belirginleşmesi

• T dalgasından sonra ortaya çıkar

• En tipik hipopotasemi bulgusudur

• Özellikle V2–V4 derivasyonlarında belirgindir

• Şiddetli olgularda T’den daha büyük olabilir

📌 T + U birleşmesi → uzun QU aralığı

3️⃣ QT (Aslında QU) Uzaması

• U dalgası nedeniyle QT uzamış gibi görünür

• Gerçekte QU uzamıştır

• Torsades de pointes riskini artırır

4️⃣ ST Segment Depresyonu

• Hafif–orta düzeyde

• İskemiyi taklit edebilir

5️⃣ P Dalgası Değişiklikleri

• P dalgası amplitüdü artabilir

• Atriyal irritabilite göstergesi

İleri ve Tehlikeli EKG Bulguları 🚨

• Ventriküler erken atımlar (VES)

• Ventriküler taşikardi

• Ventriküler fibrilasyon

• Atrial fibrilasyon

• AV iletim bozuklukları

⚠️ Risk özellikle:

• Digoksin kullananlar

• Hipomagnezemi eşlik edenler

• Akut koroner sendromu olanlar

ACİL SERVİSTE DEĞERLENDİRME

1. İlk Değerlendirme

• Vital bulgular
• EKG monitorizasyonu
• Serum elektrolitleri (K⁺, Mg²⁺)
• Böbrek fonksiyonları
• İdrar çıkışı (çok önemli!)

Uyarı: Potasyum replasmanı öncesi hastanın idrar çıkardığından emin olunmalıdır.

TEDAVİ YAKLAŞIMI

Tedavide temel prensip: Önce etiyolojiyi belirle → sonra replasman

1. Hafif – Orta Hipopotasemi (K⁺ 3.0–3.5 mEq/L)

• Oral potasyum replasmanı tercih edilir.
• Potasyum klorür (KCl) tuzları kullanılır.
• Semptom yoksa ve EKG normal ise güvenlidir.
• Avantaj: Daha fizyolojik ve aritmi riski düşüktür.

2. Ağır Hipopotasemi (K⁺ <3.0 mEq/L)

İntravenöz potasyum replasmanı gerekir.

IV Tedavi Esasları

• Tercih edilen form: Potasyum klorür (KCl)
• Santral damar yoksa yavaş infüzyon yapılmalıdır.
• Tedavi sırasında:
  • Sürekli EKG monitorizasyonu
  • Seri potasyum ölçümleri

⚠️ Dikkat: Hızlı IV potasyum verilmesi ölümcül aritmi riskine yol açar.

ÖNEMLİ UYARILAR

• Hipomagnezemi varsa düzeltilmeden potasyum düzelmez.
• Böbrek yetmezliğinde replasman dikkatle yapılmalıdır.
• Dijital kullanan hastalarda hipopotasemi aritmi riskini ciddi artırır.
• Asla bolus potasyum verilmez.

ACİL SERVİS İÇİN ALTIN NOKTALAR

• 🔴 K⁺ <3 mEq/L = Acil Durum
• 🫀 EKG değişikliği varsa IV replasman
• 🚽 İdrar çıkışı yoksa potasyum VERME
• 🔁 Sık monitorizasyon şart

KISA KLİNİK ÖZET

• Hafif–orta → oral KCl
• Ağır → IV KCl + monitör
• Önce neden, sonra replasman
• EKG ve böbrek fonksiyonu olmazsa olmaz

PODCAST

(Podcast linki buraya eklenecek)

SORU

İLGİLİ YAZI

https://www.acilcalisanlari.com/hiperpotasemi-yonetimi-akil-karti.html