Adenozin Uygulama Akıl Kartı

0
16572

Adenozin (Adenosin), hem tanısal hem de terapötik bir ajan olarak kullanımlara sahiptir. Adenozin  en çok düzenli dar kompleks taşikardileri sonlandırmada (supraventriküler taşikardi: SVT)  kullanılan endojen bir nükleozid olup, sınıf V antiaritmiktir. Tanısal ajan olarak adenozin, damar genişletici etkilerinden dolayı miyokardiyal perfüzyon stres görüntülemesinde kullanılabilir. SA ve AV nodal dokularda geçici, negatif inotropik (kalp hızını yavaşlatan etki), dromotropik ve kronotropik etki oluşturur. Geçici AV nodal blok. IV bolus yapıldığında, anterograd ve retrograd yollardan, AV iletiminde ani bir yavaşlama sağlar. Güncel klavuzların hemen hemen hepsinde dar QRS kompleksine sahip stabil düzenli taşikardilerin tedavisinde ilk önerilen ajan olma özelliğini taşımaktadır.

Etki Başlangıcı: 5 – 20 sn.
Etki süresi:  30 – 40 sn.
Yarılanma Ömrü (t½): <10 sn
Metabolizma: Kan ve doku

ADOZİN® 10 MG/2ML İ.V. Enjeksiyonluk Çözelti İçeren Ampul

Her bir ampul etkin madde olarak 10 mg adenozin içerir. Her 1 mL ADOZİN 5 mg adenozin içerir.

Adenozin trifosfat, aritmileri tedavi etmek için intravenöz olarak verildiğinde adenozine metabolize edilir ve intravenöz adenosine benzer klinik etkinliğe sahiptir. Etkinliğini, vücutta bulunan pürinerjik adenozin reseptörleri adı verilen reseptörler aracılığıyla oluşturur. Dolaşım, solunum, bağışıklık, sinir ve üriner sistemleri etkileyen A1, A2a, A2B ve A3 olmak üzere dört tip adenosin reseptörünü tanımlanmıştır.  Kalp üzerindeki etkisini A1 reseptörleri üzerine etki göstererek gösterir ve sinüs hızını azaltır, atriyoventriküler düğümdeki gecikmeyi arttırır.

Kardiyak AV düğümündeki reseptörlere etki ederek iletim süresini önemli ölçüde yavaşlatır. Bu etki, belirli potasyum kanallarının aktivasyonu, potasyumun hücrelerin dışına atılmasını ve kalsiyum akışının engellenmesi, yavaş nodal kardiyak miyositin dinlenme potansiyelinin bozulması ile oluşur. Potasyumun hücre dışına atılması, dinlenme zarı potansiyelinin hiperpolarizasyonuna neden olurken, kalsiyum akışını yavaşlatmak, kalsiyuma bağlı aksiyon potansiyellerinin baskılanmasına neden olur; bunların tümü, depolarizasyonun meydana gelmesi için daha uzun bir süre gerektirir ve bu nedenle, supraventriküler taşikardide (SVT) yararlı olan bu hücreler içindeki iletimi yavaşlatır. Bu yüzden Adenozin, dar QRS kompleks taşikardisi olan hastalarda tanısal olarak kullanılabilir.

Genellikle dar kompleks olan SVT, yüksek oranda (dakikada 150 atımdan fazla) teşhis edilmesi zor olan birkaç spesifik aritmiden oluşur. Adenozin, kalp atış hızını azaltarak ritmin ne olduğuna yardımcı olacak kadar kalbin hızının yavaşlatılmasında rol oynar. AV nodal reentrant taşikardi (AVNRT), ortodromik AV reentrant taşikardi (AVRT) ve antidromik AVRT dahil olmak üzere AV düğümünü içeren spesifik reentran taşikardiyi de sonlandırabilir. Bununla birlikte, yalnızca tanı kesin olduğunda kullanılması gerektiğinden, antidromik AVRT için adenozin uygulanırken çok dikkatli olunmalıdır.

Bir diğer kullanın alanı da Kardiyak stres testidir. Bu teste iskemi indüklenir ve stabil koroner arter hastalığı ve/veya prognoz açısından değerlendirilir.

Adenozin, çok kısa bir yarılanma ömrü ile hızlı bir etki başlangıcına sahiptir ve dmar içinde ya fosforilasyon, adenozin monofosfat oluşturarak ya da deaminasyon yoluyla hızlı hücre içi metabolize olur.

Paroksismal Supraventriküler Taşikardi de Kullanımı

Avrupa Kardiyoloji Derneği (ESC) kılavuzunda, supraventriküler taşikardinin teşhis ve tedavisinde birinci basamak tedaviler olarak vagal manevralar ve adenozin kullanılmasını önerilmektedir. İkinci basamak tedaviler ise kalsiyum kanal blokerleri ve beta blokerlerini içerir.

  • Stabil paroksismal supraventriküler taşikardide (PSVT) (sık)
  • Dar QRS kompleksli taşikardinin sonlandırılmasında kullanılır(sık)
  • Geniş QRS kompleksli SVT ile VT’nin ayırt edilmesinde,
  • Maskelenmiş AF’nin açığa çıkarılmasında
  • Stres testinde tanısal olarak kullanılabilir.

  • Adenosine karşı bilinen aşırı duyarlık
  • Kalp bloğunu (2. ve 3. derece AV blok varlığında)
  • Reaktif hava yolu hastalığına
  • Kronik obstrüktif akciğer hastalığına (KOAH)
  • Astıma sekonder klinik aktif bronkospazm
  • Ventriküler taşikardi
  • WPW paterninde AF
  • Hipotansiyon ve hipovolemi
  • Tüm bradikardiler
  • Hasta sinüs sendomu (Sinüs Arresti) olan hastalarda

Wolf-Parkinson-White (WPW) sendromu da dahil olmak üzere, bir aksesuar yolu içeren supraventriküler taşikardisi (SVT) olan herhangi bir hastada adenozin uygulamasında çok dikkatli olunmalıdır. Genel olarak klinisyen, adenozini düzensiz veya polimorfik geniş kompleks taşikardilerde kullanmamalıdır; bu, uygulama ventriküler fibrilasyona dönüşebilecek dejenerasyona neden olabileceğinden, sınıf III bir öneridir. Bilinen antidromik AVRT ortamında bile, altta yatan atriyal fibrilasyon nedeniyle, AV nodal dokusunun bloke edilmesi, bu yardımcı yol yoluyla atriyumdan ventriküle engelsiz iletime neden olabilir. Adenozin, AV düğümü boyunca iletimi yavaşlatabilirken, aksesuar yolları etkilemez. Bu gibi durumlarda, bu, perfüze olmayan bir ritme dönüşerek kalp durmasına yol açabilen ciddi taşikardiye neden olabilir.

Adenozin, hastane öncesi acil tıpta paroksismal supraventriküler taşikardi tedavisinde toplamda 2 doz halinde uygulanır. 

ESC 2019 önerilerine buradan erişebilirsiniz.

Yetişkin Hastalarda (50 kg üstü yetişkin)

adenozin dozu, ilk doz 6 mg olacak şekilde en az 18 G yeşil branül ve kalbe yakın antekübital ven kullanılarak uygulanır. Her uygulama sonrası 20 cc sf verilmelidir. Uygulama sonrası 1 dakika sonra yanıt alınamaz ise  12 mg şeklinde ek doz yapılır. Ama bireysel hastadaki tolere edilebilirlik / yan etkiler de dikkate alınarak 18 mg’lık bir dozda göz önünde bulundurulmalıdır. Geçici dispne, göğüs ağrısı, flushing gibi yan etkiler görülebilir.

  • 1.doz: 6mg IV/IO
  • 2.doz: 12-18 mg IV/IO

olacak şekilde 2. defa uygulanır.

Uygulama sonrasında geçici dispne, göğüs ağrısı, vazodilatasyona bağlı yüzde flushing gibi yan etkiler görülebilir.

Gebe Hastalarda

Gebelik sırasında antiaritmik ilaçlarla ilgili yapılan büyük kontrollü çalışmalar yetersizdir. Noninvazif manevralar başarısız olursa, gerekli görüldüğünde adenozin ikinci ve üçüncü trimesterde ilk seçenek ilaç olmalıdır. İlk trimesterde SVT’nin yönetimi ile ilgili veri azdır.

Çocuklarda Hastalarda

0.1 mg/kg, iv/io (başlangıç dozu)(Sınıf 1, LOE C) (max 6mg). Tekrar gerekirse, 2 kat doz, benzer aralıklarla yapılır (0.2 mg/kg). Toplam doz: 0.25 mg/kg.

Adenozin uygulaması öncesinde hastada bulunan ritmin adenozin endikasyonu olduğuna emin olunmalıdır. Adenozin uygulaması sırasında mutlaka hastalar monitörize edilmelidir.

Adenozin yarılanma ömrü çok kısa olan (yarılanma ömrü 10 saniyenin altındadır) bir ilaçtır. Bu nedenledir ki Adenozin IV bolus olarak uygulanması gereken bir ajandır.

Adenozin uygulanmasından optimum faydayı elde etmek için

  1. Geniş bir damar yolu  (örn. antekübital) açılmalı ve uygulamanın yapılacağı bu IV yola 3 yollu musluk yerleştirilmeli ve
  2. Kardiyak monitörizasyon yapılmalıdır.
  3. Defibrilatör hazır bulundurulmalıdır.
  4. Uygulama yapılacak ekstremite kalp seviyesinden yukarıya kaldırılmalıdır.

Yetişkin için ilk doz  6mg Adenozin hızlı bir şekilde 1-3 saniye içerisinde hızlı İV puşe yapılmalı. Adenozini takiben 20 mL’lik izotonik hızlı puşe verilmelidir (Sınıf 2, KD A). Hız kırılamadığı takdirde tekrar gerekirse, 2 kat doz (12mg yetişkin için) benzer aralıklarla yapılmalıdır. Sonrasında 18 mg’lık ek bir doz hastanın durumuna göre uygulanabilir.

Adenozin kullanımı sonrasında hastada kısa süreli sinüs arresti, elektrik çapması hissi, boşlukta olma hissi gibi durumlar görülebilir. Bu durumlar kısa süreli etkilerdir ve hızla düzelirler

Adenozin uygulaması sonucunda disritmi sonlandırılamaz ise  kalsiyum kanal blokeri diltiazem (IIa B) veya verapamil (IIa B) yada beta bloker esmolol (IIa C) veya metoprolol (IIa C) kullanılabilir.

Diltiazem Uygulama için linki tıklaynız

Metoprolol Uygulama için linki tıklayınız

Kategori C.

Kullanılabilir.

Genellikle Vazodilatasyona bağlı olur  ve geçici etkilerdir. Çoğu hasta adenozin yapılırken iç sıkıntısı (içim geçti, boşluğa düşme gibi ifade eder) hisseder. Uygulamayla birlikte ve 1/3 hastada görülür, tedavisiz kısa sürede düzelir. Ama  yüksek oranda görüldüğü için uygulamadan önce, klinisyen hastaya bu olası etkiler hakkında bilgi vermelidir.

  • Cilt kızarması
  • Baş dönmesi
  • Mide bulantısı
  • Terleme
  • Sinirlilik
  • Uyuşukluk

ancak bu etkiler çok geçicidir ve adenozinin kısa yarılanma ömrüne ikincil olarak kısa ömürlüdür.

Daha ciddi semptomlar kardiyak ile ilişkilidir ve

  • Erken atriyal kasılma
  • Erken ventriküler kasılma
  • AV blok gelişimi
  • Kardiyak iskemi
  • Hipotansiyon
  • Uzamış asistoli

*Ayrıca bazı hastalarda kısa süreli ve hemen hepsi spontan düzelen nabızlı VT atakları görülebilir. Bunlar, klinik olarak önemsiz ve tedavi gerektirmeyen kısa süreli ataklardır.

Adenozinin yarılanma ömrünün hızla kısalması nedeniyle, adenozinin toksik etkileri minimumda tutulur, ancak uzun süreli asistoli, kalp bloğu gelişimi ve adenozin ile kardiyak iskemiyi içeren ciddi etkiler rapor edilmiştir. Tersine çeviren bir ajan yoktur; ancak hasta kalıcı bir yaralanma yaşamadığı sürece bu etkiler geçicidir ve hastalar uygun destekleyici önlemler almalıdır.

Antidot: Yok.

Belirli bir teofilin, kafein veya karbamazepin ve dipiridamol kan seviyesi olanlarda daha büyük dozlara ihtiyaç duyulabilir. İlk doz dipiridamol veya karbamazepin alanlarda, transplant kalbi olanlarda veya santral venöz yol ile verildiğinde, 3 mg’a düşürülmelidir.

  • Adenosine-L.M. 5mg/dL, 2 mL’lik ampul
  • Adozin  10 mg/2 mL ampul
  • Adozin 3 mg/mL, 2ml’lik ampul

  • https://www.acilcalisanlari.com/supraventrikuler-tasikardi-svt-kilavuzu-esc-2019.html
  • https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK519049/#:~:text=Adenosine%20has%20uses%20as%20both,due%20to%20its%20vasodilatory%20effects.

Taşikardi 2 Dar-Düzenli Taşikardi (SVT) Akıl Kartı

 

1990 yılında Akşehir'de doğdum. Osmaniye, Kahramanmaraş, Ankara ve İzmir'de eğitim ve öğretimim için mesai harcadıktan sonra son olarak Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde tıp eğitimimi tamamladım (Tıp Fakültesi eğitimimde bir de GATA dönemi var ki askerlik anıları bitmez...). Yozgat'ın Şefaatli ilçesinde mecburi hizmetimi tamamladım. Burada acilci yaşam tarzını benimsedim. Kalifiye bir acil çalışanı olmaya karar verip TUS ile Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp AD'na yerleştim. Daha sonra SBÜ Antalya Eğitim Araştırma Hastanesi'ne geçiş yapıp asistanlık sürecimi tamamladım. Şu anda Muğla Eğitim Araştırma Hastanesi Acil Servisinde acil tıp uzmanı çalışıyorum. Yaparken zevk aldığım işimi herkese anlatıp sevdirmek istiyorum. Evet, Acil Tıp Uzmanıyım; evet, hep acillerde çalışacağım...
Facebook Yorumları

Yorum yap

Lütfen yorumunuzu yazınız!
Lütfen isminizi buraya giriniz