KBRN Nedir Ve Neden Önemlidir?

0
5253

KBRN kimyasal, biyolojik, radyoaktif ve nükleer tehlikeli maddelerden kaynaklanan zararlı ve tehlikeli durumların kısaltması olarak kullanılan dünya çapında bir terimdir. Tek tek ele alacak olursak;

  • Kimyasal olay; kimyasal özelliği sayesinde öldürücü, yaralayıcı ve tahriş edici etkiler gösteren, sis ve yangın meydana getiren canlı ve cansızlar üzerinde etkili olan katı, sıvı, gaz veya aerosol halindeki maddelerin yayılması suretiyle meydana gelen olaylardır. Doğal afetler,taşıma sırasında kazalar, sanayi kazaları ve terör saldırıları kimyasal olayalara sebep olabilir.
  • Biyolojik olay; insan bitki ve hayvanlarda hastalık veya meydana getirmek amacıyla, mikroorganizmaların ya da bunların toksinlerinin kasten yada kaza ile maruziyetidir. Salgınlar yapabilirler, çeşitli bulaş yolları vardır. Biyolojik ajanların özellikle teşhisleri zordur ve tedavileri zaman alır.
  • Radyolojik olay; radyoaktif maddelerin yaydığı ısı ve ışığa maruz kalma olayıdır. Radyasyon alfa, beta, gama ve nötron parçacığı ışınları olarak yayılır. Alfa ve beta parçacıklarının enerjileri düşük iken gama ve nötron parçacıkları yüksek enerjilidir ve ışınları uzun menzillidir. Kurşun levhalar ve beton blokları aşamazlar. Yüksek doz radyasyon maruziyetinde ani ölüm görülürken daha düşük doz maruziyetlerde cilt, sindirim ve dolaşım sistemi üzerinde kanser hastalığına kadar ulaşabilen çeşitli problemler görülür.
  • Nükleer olay; atomun parçalanması yada iki atomun birleşmesi halinde açığa çıkan yüksek miktarda enerjinin kaza ile yada kasten yıkıcı etkisi ile canlı cansız tüm varlıkları etkilemesi oayıdır. Etkisi geniş bir alana yayılır, etkinin dağılımı öngörülemez, kalıcıdır ve uzun yıllar sürer.

 

KBRN olayları; doğal afetlerde KBRN maddeleri bulunan tesislerden sızıntılarla, endüstriyel alanda kullanılan kimyasalların taşınması sırasında meydana gelen kazalarla, kimyasal madde üreten fabrikalardaki yada kimyasal depolardaki yangınlardaolduğu gibi kaza ile meydana gelebilir. Günümüz endüstriel toplumunda yaşanan kazalar her ne kadar önlem alınmaya çalışılsa da öngörülemez bir sebep olmaya devam etmektedir.

Örneğin Türkiye’de kayıtlara geçen bazı KBRN olayları;

  • 1979 yılında İstanbul Boğazı’nda ham petrol taşıyan bir geminin kuru yük gemisi ile çarpışması sonucu etrafa 100 bin ton ham petrol yayılması ve 43 denizci hayatını kaybetmesi
  • 2011 yılı şubat ayında Ankara OSTİM ve İvedik Sanayi bölgesinde LPG tüpünden kaynaklanan patlama ve sonrasında çıkan yangında 20 işçi hayatını kaybetmesi ve 50 işçinin etrafa yayılan kimyasal dumandan etkilenmesi sonucu tedavi alması

Dünyada ise çok daha büyük çaplı KBRN olayları yaşanmıştır. Örneğin;

  • 1984 yılında Hindistan’ın Bhopal kentinde böcek ilacı üretimi yapan bir fabrikada sızıntı sonucu meydana gelen kazada 40 ton metilizosiyanat bulutu tüm kente yayılmış, 33 000 ani ölüm yaşanmış ve 150000 insan sakat kalanmıştır.
  • 1984 yılında Meksico City’de doğalgaz patlaması sonucu 500 kişi ölmüş, yaklaşık 4000 kişi yaralanmıştır.
  • 1986 yılında Ukrayna’nın Çernobil şehrinde yaşanan nükleer santralde meydana gelen kazada binlerce kişi etkilenmiş 30 km çapında alan boşaltılmıştır, nükleer enerjinin sivil amaçlı kullanımı tarihinin çevreye, kayıt edilmiş en fazla miktarda radyoaktif madde salındığı nükleer kazadır.

KBRN olayları; savaş, terörist saldırı, sabotaj eylemleri ve kundaklama olayları gibi yıkıcı toplumsal olaylarda kasten görülebilir. Savaşlarda çok eski zamanlardan bu yana biyolojik ajanlar kitle imha ve etkisizleştirme aracı olarak kullanılmıştır. Özellikle 20. yy da birinci ve ikinci dünya savaşlarında çeşitli ülkelerin kullandıkları biyolojik, kimyasal ve nükleer ajanlarla milyonlarca kişi hayatını kaybetmiş ve milyarlarcası KBRN olaylarından etkilenmiştir. 1972 yılında “Bakteriyolojik ve toksin silahların üretilmesi depolanması ve imhası yasası” hazırlanmış ve günümüzde 170’den fazla ülke bu yasayı kabul etmiştir, yine kimyasal ajanlar için kimyasal silahların yasaklanması örgütü(OPCW) ve BM çeşitli kısıtlamalar oluşturmaktadır. Tüm bunlara rağmen 25’den fazla ülkede ve birçok terör örgütünün elinde kimyasal ajanlar bulunmaktadır ve birçok terör örgütü de kimyasal ajanları temin etme çabasını sürdürmektedir. Özellikle terör faaliyetlerinde bu ajanların kullanılması birçok insanın hayatını tehdit etmektedir. Örneğin; Japonya’da 1995 yılında iki adet terörist saldırı gerçekleştirilmiştir. Matsumoto ve Tokyo Metro Olayı olarak bilinen bu saldırılar sebebiyle 19 kişi hayatını kaybetmiş ve yaklaşık 5000 kişi yaralanmıştır.

KBRN olayları halkta panik ve kargaşa oluşturur, müdahalesi zor ve zaman alıcıdır ve sağlık hizmetlerine aşırı yük oluşturur. Bu yüzden KBRN olayları yaşanmadan gerekli ekipmanların hazırlanması ve işbölümünün yapılması ve afet planının hazır bulunması önemlidir. KBRN olayları öngörülemez şekilde ve büyüklükte olabilir. Bu kapsamda gerekli hazırlığın yapılması ve eğitim planlarının oluşturulması, gerekli kurum ve kuruluşların bilgilendirilmesi ve eğitilmesi, hastanelerin fiziki yapılarının planlanması, personelin periyodik eğitim programının oluşturulması gerekmektedir.

KBRN olaylarına hazırlanmak ve afet planlarını hazılamak ve uygulamak hastane yöneticilerinin olduğu kadar hastane çalışanlarının ve acil çalışanlarının sorumluluğundadır.

KBRN Tehlikelere Dair Görev Yönetmeliği

1990 yılında Akşehir'de doğdum. Osmaniye, Kahramanmaraş, Ankara ve İzmir'de eğitim ve öğretimim için mesai harcadıktan sonra son olarak Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde tıp eğitimimi tamamladım (Tıp Fakültesi eğitimimde bir de GATA dönemi var ki askerlik anıları bitmez...). Yozgat'ın Şefaatli ilçesinde mecburi hizmetimi tamamladım. Burada acilci yaşam tarzını benimsedim. Kalifiye bir acil çalışanı olmaya karar verip TUS ile Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp AD'na yerleştim. Daha sonra SBÜ Antalya Eğitim Araştırma Hastanesi'ne geçiş yapıp asistanlık sürecimi tamamladım. Şu anda Muğla Eğitim Araştırma Hastanesi Acil Servisinde acil tıp uzmanı çalışıyorum. Yaparken zevk aldığım işimi herkese anlatıp sevdirmek istiyorum. Evet, Acil Tıp Uzmanıyım; evet, hep acillerde çalışacağım...
Facebook Yorumları

Yorum yap

Lütfen yorumunuzu yazınız!
Lütfen isminizi buraya giriniz