Bu İçerik Sadece Aboneler İçindir
İlk klinik kullanıma girdiği 1934 tarihinden beri, tiopental sodyum intravenöz indüksiyon için en sık kullanılan barbitürat grubu ajanlardan biridir. Fiziko-kimyasal özelliklerinden dolayı ve pH 7.4 iken %64’ünün iyonize halde olması nedeniyle tiopental santal bariyerlerini çok kolaylıkla ve hızla geçer, bu sayede de çok kısa sürede 10-20 saniyede indüksiyon etkisini gösterir ve hipnozu oluşturur ama analjezi oluşturmaz.
Travma hastalarında kafa içi basıncı azaltmasından dolayı tercih edilir. Fakat özellikle doza ve veriliş hızına bağlı olarak hipotansiyon ve kardiyak depresyon yapabilirler. Özellikle hipotansif hastalarda çok dikkatli kullanılmalıdır. Histamin açığa çıkardığı için astımlı hastalarda kullanılamaz.
FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLER
- Etki Başlangıcı: 20-30 sn
- Etki Süresi: 15 dk (Tek dozda).
- Yarılanma Ömrü (t½): 3-8 saat (Eliminasyon fazı).
- Metabolizma: Karaciğer (büyük oranda), Böbrek, Beyin.
- Atılım: İdrar (Metabolitler inaktiftir).
MEKANİZMA
Sedatif hipnotiklerde olduğu gibi, barbitüratlar retiküler formasyondaki çıkan kondüksiyonu inhibe ettikleri talamus seviyesinde etki ederler, böylece kortekse giden impulsların nakline karışırlar.
- Birikim ve Salınım: Yağ dokuları plazma konsatrasyonunun 6-12 katı tiopental sodyum biriktirir ve sonra, uzun süreli anesteziyi oluşturan ilacı yavaşça salarlar.
- Dağılım: Lipid çözünürlüğü, protein bağlaması (%80) ve iyonizasyon derecesi dağılımı etkileyen başlıca faktörlerdir.
ENDİKASYONLAR
- Kısa etkili anestezi
- Genel anestezi indüksiyonu
- Beyin hipoksik-iskemi yaralanmaları (Serebral koruma)
- Status epileptikus (Dirençli nöbetler)
- Kafa İçi Basınç (KİBAS) artışı kontrolü
UYGULAMA VE DOZ
Sadece intravenöz (IV) yolla uygulanır. Doz kişisel yanıta, yaşa, cinsiyete ve kiloya göre değişir.
1. Anestezi İndüksiyonu
- Yetişkin Dozu (70 kg): Genellikle 3-5 mg/kg (Ortalama 320-560 mg).
- Uygulama: İstenen anestezi seviyesi, gerektikçe tekrarlanan ufak dozların enjeksiyonu veya %0.2 – %0.4’lük infüzyon yoluyla elde edilir.
- Not: Yaşlılarda, hipovolemiklerde ve kadınlarda doz azaltılmalıdır.
2. Konvülsiyon (Nöbet) Kontrolü
İnhalasyon veya lokal anesteziyi takiben oluşan konvülsiyonlarda:
- Doz: 75-125 mg (%2.5’luk çözeltiden 3-5 ml) IV, en kısa sürede.
- Gerekirse 10 dakikalık periyodda toplam 125-250 mg verilebilir.
3. Kafa İçi Basıncı (KİBAS) Kontrolü
Kontrollü ventilasyon sağlandığı takdirde:
- Doz: 1.5 – 3 mg/kg aralıklı bolus enjeksiyonlar.
KONTRENDİKASYONLAR
Mutlak Kontrendikasyonlar:
1. Barbitüratlara karşı aşırı hassasiyet (alerji).
2. Astım (Histamin salınımı nedeniyle).
3. Gizli veya açık porfiria.
Nispi Kontrendikasyonlar:
1. Ciddi kardiyovasküler rahatsızlık.
2. Hipotansiyon veya şok.
3. Addison hastalığı, Miksödem, Myastenia gravis.
4. Ciddi anemi, Hepatik veya renal disfonksiyon.
YAN ETKİLER VE UYARILAR
- Solunum: Solunum depresyonu, Apne, Laringospazm, Bronkospazm, Öksürük, Aksırık.
- Kardiyovasküler: Miyokardiyal depresyon, Hipotansiyon, Aritmi.
- Nörolojik: Baş ağrısı, Baş dönmesi, Amnezi, Uzun süreli somnolans.
- Diğer: Alerjik/Anafilaktik reaksiyonlar, Enjeksiyon yeri nekrozu (damar dışına kaçarsa).
Uyarılar:
- İnfüzyon sırasında veya sonrasında ciddi hipokalemi veya rebound hiperkalemi görülebilir.
- Kardiyovasküler hastalığı (özellikle konstriktif perikardit) olanlarda akut dolaşım yetmezliğini hızlandırabilir.
GEBELİK VE EMZİRME
- Gebelik: Tiyopentalin gebelikte yan etki olmaksızın kullanılabileceği gösterilmiştir. Ancak, kar/zarar oranı gözetilerek kullanılmalıdır. Plasentayı kolayca geçer.
- Emzirme: Anne sütüne geçer.
TİCARİ İSİMLER
- PENTAL SODYUM 0.5 g / 1 g Enjeksiyonluk çözelti için toz
- EKIPENTAL 0.5 g / 1 g Flakon
- TYOSOD 0.5 g / 1 g IV Enjeksiyonluk çözelti hazırlamak için toz
KAYNAKLAR
İLGİLİ YAZI
