Hızlı ve seri entübasyon (HSE) (RSI), medikal acil durumlar nedeniyle yaşamı tehdit altında olan hastalarda güvenle uygulanabilecek bir hava yolu açma yöntemidir. Yöntemin literatürde tanımı ve geliştirilmesi, acil tıbbın ayrı bir uzmanlık dalı olarak kabul edilmesi süreci ile paraleldir.
Hızlı ve seri entübasyon; potent sedatif veya indüksiyon ajanlarının kullanımına eş zamanlı nöromüsküler bloker uygulamasının eklenmesi ile gerekli hazırlığın yapılıp, uygun trakeal entübasyonun gerçekleştirilmesi tekniği olarak tanımlanabilir.
HSE’de hasta değerlendirilmesi, havayolu teknikleri, sedasyon ajanları, nöromusküler bloke edici ajanlar ve ek yardımcı ajanların iyi bilinmesi gerekir. İlaçların en uygun şekilde kullanımı için, farmakodinamik, farmakokinetik ve yan etkileri hakkında bilgi şarttır.
RSI 7P PROTOKOLÜ
- Preparation (Hazırlık): Fizik inceleme, öykü, ekipman kontrolü.
- Preoxygenation (Ön Oksijenasyon): 3 dakika %100 oksijen maske ya da balon-valf-maske (ambu) desteği.
- Pretreatment (Ön Tedavi): (Artık rutin önerilmiyor, seçilmiş vakalarda).
- Paralysis with Induction (Paralizi ve İndüksiyon): Sedatif ve kas gevşetici uygulaması.
- Positioning (Pozisyon Verme): Baş ve boyun pozisyonu.
- Placement with Proof (Tüpün Yerleştirilmesi ve Doğrulama): Entübasyon ve yerinin doğrulanması (Kapnografi).
- Post-intubation Management (Entübasyon Sonrası Bakım): Tüp tespiti, ventilatör ayarları.
ÖN OKSİJENASYON
Tüm aletler entübasyon için hazırlandıktan sonra, entübasyondan önce ve entübasyon sırasında, PaO2’nin tehlikeli düzeye düşmemesi için preoksijenizasyon uygulanır. Sedatif ve paralitik ilaçların uygulanmasından önce hastaya %100 oksijen ile 3-5 dk balon maske (ambu) ile pozitif destekli solutulur.
Preoksijenizasyon özellikle şişman hastalar, eylemdeki gebeler, akciğer fonksiyonu bozuk hastalar ve iskemik kardiyak sorunu olan hastalarda önemlidir. Preoksijenasyon 3 dakika sürmeli ve end-tidal oksijenasyonu (EtO2) %90’ın üzerinde sağlamalıdır. Apneli hastalarda veya solunum dürtüsü yetersiz hastalarda, mümkün olan en yüksek FiO2 seviyesi ile torba-valf-maske ventilasyonu en uygun preoksijenasyon yöntemidir.
İLAÇ DOZLARI
Hızlı sıralı entübasyon (RSI), ilk geçişte başarı olasılığını artırdığını ve aspirasyonu en aza indirdiğini gösterdiği için çoğu doktor tarafından acil durumlarda kullanılan yöntemdir. RSI, hızlı başlangıçlı ve kısa etki süresi olan ilaçlar kullanılarak gerçekleştirilir. Bu ilaçların kısa bir süre içinde (örneğin <30 saniye) uygulanması apne süresini en aza indirir. RSI bileşenleri, bir indüksiyon (sedasyon) ve bir paralitik ajan içerir.
İndüksiyon İçin Kullanılan Sedatifler
| İlaç | Doz | Özellik / Kullanım Alanı |
|---|---|---|
| Etomidat | 0.3 – 0.4 mg/kg | Kafa Travması, KİBAS (Hemodinamik stabilite) |
| Fentanil | 2 – 10 mcg/kg | Analjezi, Sempatik yanıtı baskılama |
| Midazolam | 0.1 – 0.3 mg/kg | Hipertansif hastalar, Nöbet |
| Propofol | 1 – 2.5 mg/kg | Hızlı etki, Bronkodilatasyon (Hipotansiyon riski!) |
| Ketamin | 1 – 2 mg/kg | Hipotansif hastalar, Astım (Bronkodilatör) |
| Tiyopental | 3 – 5 mg/kg | KİBAS (Hipotansiyon riski!) |
Paralitik Ajanlar (Nöromüsküler Blokerler)
| İlaç | Doz | Tür |
|---|---|---|
| Süksinilkolin | 1 – 2 mg/kg | Depolarizan (Kısa etkili) |
| Roküronyum | 0.6 – 1.2 mg/kg | Non-depolarizan |
| Veküronyum | 0.15 – 0.25 mg/kg | Non-depolarizan |
İLGİLİ YAZILAR
